{"id":1182,"date":"2023-12-05T22:45:36","date_gmt":"2023-12-05T21:45:36","guid":{"rendered":"https:\/\/alevipedia.org\/?post_type=docs&#038;p=1182"},"modified":"2023-12-05T22:45:36","modified_gmt":"2023-12-05T21:45:36","password":"","slug":"abdal-musa-tekkesi","status":"publish","type":"docs","link":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/thema\/abdal-musa-tekkesi\/","title":{"rendered":"Abdal M\u00fbs\u00e2 Tekkesi"},"content":{"rendered":"<p>Antalya\u2019n\u0131n Elmal\u0131 il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Tekke (Teke) k\u00f6y\u00fcnde XIV. y\u00fczy\u0131lda kurulmu\u015f bir Bekta\u015f\u00ee tekkesidir.<br \/>\nKurulu\u015f tarihi bilinmiyor. Ancak Kaygusuz Abdal\u2019\u0131n Bursa\u2019n\u0131n fethine (1326) kat\u0131ld\u0131ktan sonra bu tekkede Abdal M\u00fbs\u00e2\u2019ya intisap etti\u011fi yolundaki bilgiden, tekkenin XIV. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda mevcut oldu\u011fu sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r. Evliya \u00c7elebi Seyahatn\u00e2mesi ile Teke Vil\u00e2yeti Vak\u0131flar\u0131 Tahrir Defteri\u2019nden tekkenin, kurulu\u015funu takip eden zaman i\u00e7erisinde b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme g\u00f6sterdi\u011fi ve XVII. y\u00fczy\u0131lda zengin vak\u0131flara sahip tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc bir Bekta\u015f\u00ee \u00e2sit\u00e2nesi durumuna geldi\u011fi \u00f6\u011frenilmektedir. Yine, Tekke k\u00f6y\u00fcn\u00fcn de asl\u0131nda bu tekkeye vakfedilmi\u015f bir k\u00f6y oldu\u011fu bilinmektedir. Tekkenin \u00f6nemi ve bundan kaynaklanan zenginli\u011fi, ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcrbesini bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Abdal M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n, Anadolu ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7ok geni\u015f bir alana yay\u0131lm\u0131\u015f olan efsanev\u00ee \u015f\u00f6hretine dayanmaktad\u0131r. Burada \u201c\u015feyhin nazarg\u00e2h\u0131\u201d kabul edilen ve \u015fifal\u0131 oldu\u011funa inan\u0131lan bir su kuyusunun bulunmas\u0131 da ziyaret\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla tekkenin \u00f6nemini art\u0131ran bir husustur. Evliya \u00c7elebi, oca\u011f\u0131n\u0131n hi\u00e7 s\u00f6nmemi\u015f oldu\u011funu ve burada pi\u015fen \u201cbaba \u00e7orbas\u0131\u201dn\u0131n misafirlere ilk g\u00fcnden beri ikram edilegeldi\u011fini yazmaktad\u0131r. Tekkenin in\u015fa edildi\u011fi tarihte ne gibi mimar\u00ee \u00f6zelliklere sahip oldu\u011fu kesinlikle bilinmemektedir. Ayr\u0131ca, binalar\u0131n ge\u00e7irmi\u015f olduklar\u0131 onar\u0131m ve de\u011fi\u015fiklikler hakk\u0131nda da yeterli bilgi yoktur.<br \/>\nBu tip binalar esas itibariyle, bilhassa erken misallerde ayn\u0131 aks \u00fczerinde birbirini takip eden her biri bir kubbe ile \u00f6rt\u00fcl\u00fc iki ayr\u0131 mek\u00e2ndan ve bunlardan c\u00fcmle kap\u0131s\u0131 taraf\u0131nda olan\u0131n iki yan\u0131na biti\u015fik yine kubbeli, (nadir hallerde tonozlu) k\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fccrelerden meydana gelir. Semavi Eyice, Vize K\u0131rklareli aras\u0131ndaki Binbiroklu Ahmed Baba Z\u00e2viyesiyle, Elmal\u0131\u2019daki Abdal Musa Z\u00e2viyesi\u2019ni ve E\u011firdir\u2019deki P\u00eer Mehmed Halife Z\u00e2viyesi\u2019ni bu t\u00fcr\u00fcn i\u00e7erisinde saymaktad\u0131r. (Eyice, 1963, 5)<br \/>\nKl\u00e2sik z\u00e2viye pl\u00e2n\u0131ndaki tekkelerden belki de en \u00f6nemlisi, Maliyeden M\u00fcdevver 9771 no\u2019lu muhallefat defterinde kay\u0131tl\u0131 bulunan, Elmal\u0131\u2019daki Abdal Musa Tekkesi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu tekkenin sahip oldu\u011fu binalar \u015funlard\u0131r: \u00dczeri kur\u015fun kapl\u0131 Abdal Musa T\u00fcrbesi, \u00fczeri kur\u015fun kapl\u0131 t\u00fcrbeye biti\u015fik bir k\u00f6\u015fk, yar\u0131s\u0131 Budala Sultan T\u00fcrbesi yar\u0131s\u0131 namazgah olan bir bina, hamam, \u00e7ama\u015f\u0131rhane, misafir odalar\u0131, at ah\u0131rlar\u0131, \u00f6k\u00fcz ah\u0131rlar\u0131, mektep odalar\u0131, on adet ambar, Akmeydan denilen ve muhtemelen \u00e2yin-i cem\u2019in icra olundu\u011fu meydan, iki adet \u00fczeri kur\u015funla kapl\u0131 oda. 9771 no\u2019lu muhallefat defterine sonradan d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lan derkenarlarda -birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r kapal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in- t\u00fcrbe ve di\u011fer binalar\u0131n y\u0131k\u0131lmaya y\u00fcz tuttu\u011fu, binalar\u0131n \u00fczerinde bulunan kur\u015fun kaplamalar\u0131n yerlere d\u00fc\u015ferek kayboldu\u011fu belirtilmektedir. (Soyyer, 2005, 27)<br \/>\n\u015eu an mevcut olan kit\u00e2bede tekkenin 1826\u2019da Yeni\u00e7eri Oca\u011f\u0131 ile birlikte Bekta\u015f\u00eeli\u011fin de la\u011fvedilmesi \u00fczerine kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve 1874\u2019te Sult\u00e2n Abd\u00fclaziz taraf\u0131ndan ihya edildi\u011fi, daha sonra da II. Abd\u00fclhamid ve 1910\u2019da Y\u00fbsuf Baba adl\u0131 bir \u015feyh taraf\u0131ndan tamir ettirildi\u011fi kay\u0131tl\u0131d\u0131r. Tekkenin kurulu\u015fundan 1826\u2019daki kapat\u0131l\u0131\u015f\u0131na kadar uzanan ilk d\u00f6nemden bug\u00fcne t\u00fcrbe, su kuyusu ve haz\u00eere intikal edebilmi\u015f, di\u011fer b\u00f6l\u00fcmler yok olmu\u015f veya kuvvetli bir ihtimalle kapat\u0131l\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda y\u0131k\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130lk in\u015fas\u0131ndan beri tekkenin \u00e7ekirde\u011fini te\u015fkil eden t\u00fcrbe, XIV. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda, Abdal M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n hayat\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru veya \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc m\u00fcteakip yap\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrbenin i\u00e7inde Abdal M\u00fbs\u00e2 ile annesi, babas\u0131, k\u0131z karde\u015fi ve \u00fcnl\u00fc halifesi Kaygusuz Abdal\u2019a ait kit\u00e2besiz, sade g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc be\u015f sanduka yer almaktad\u0131r. Sandukalar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc Abdal M\u00fbs\u00e2\u2019ya ait olup merkezde bulunmakta ve etraf\u0131n\u0131 pirin\u00e7ten yap\u0131lm\u0131\u015f ajurlu bir \u015febeke \u00e7evrelemektedir. T\u00fcrbenin \u00f6n\u00fcnde, ortas\u0131 alemli ve kubbe \u015feklinde, yanlar\u0131 ise meyilli \u00e7at\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde olan bir ah\u015fap \u00f6rt\u00fc ile kapl\u0131 giri\u015f hol\u00fc yer almaktad\u0131r. 1874\u2019te tamamen yenilenmi\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan bu b\u00f6l\u00fcmde, Abdal M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n m\u00fcntesiplerine ait baz\u0131 isimsiz lahitler bulunmaktad\u0131r. (Tanman, Abdal M\u00fbs\u00e2 Tekkesi mad. D\u0130A)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Antalya\u2019n\u0131n Elmal\u0131 il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Tekke (Teke) k\u00f6y\u00fcnde XIV. y\u00fczy\u0131lda kurulmu\u015f bir Bekta\u015f\u00ee tekkesidir. Kurulu\u015f tarihi bilinmiyor. Ancak Kaygusuz Abdal\u2019\u0131n Bursa\u2019n\u0131n fethine (1326) kat\u0131ld\u0131ktan sonra bu tekkede Abdal M\u00fbs\u00e2\u2019ya intisap etti\u011fi yolundaki bilgiden, tekkenin XIV. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda mevcut oldu\u011fu sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r. Evliya \u00c7elebi Seyahatn\u00e2mesi ile Teke Vil\u00e2yeti Vak\u0131flar\u0131 Tahrir Defteri\u2019nden tekkenin, kurulu\u015funu takip eden zaman [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"doc_category":[37],"doc_tag":[],"class_list":["post-1182","docs","type-docs","status-publish","hentry","doc_category-kutsal-mekanlar"],"acf":[],"year_month":"2026-10","word_count":773,"total_views":"3356","reactions":{"happy":"0","normal":"0","sad":"0"},"author_info":{"name":"redaktion","author_nicename":"redaktion","author_url":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/author\/redaktion\/"},"doc_category_info":[{"term_name":"Kutsal Mekanlar","term_url":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/themen-kategorie\/kutsal-mekanlar\/"}],"doc_tag_info":[],"knowledge_base_info":[],"knowledge_base_slug":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/1182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs"}],"about":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/docs"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1182"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/1182\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"doc_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/doc_category?post=1182"},{"taxonomy":"doc_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/doc_tag?post=1182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}