{"id":2321,"date":"2024-02-25T00:04:27","date_gmt":"2024-02-24T23:04:27","guid":{"rendered":"https:\/\/alevipedia.org\/?post_type=docs&#038;p=2321"},"modified":"2024-02-25T00:09:43","modified_gmt":"2024-02-24T23:09:43","password":"","slug":"7-imam-musa-kazim","status":"publish","type":"docs","link":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/thema\/7-imam-musa-kazim\/","title":{"rendered":"\u0130mam Musa Kazim"},"content":{"rendered":"<p>7 Safer 128 (8 Kas\u0131m 745) tarihinde Medine yak\u0131n\u0131ndaki Ebv\u00e2\u2019da do\u011fdu. Annesi Ham\u00eede bint S\u00e2id el-Berberiyye\u2019dir. Hayat\u0131n\u0131n ilk devresini Medine\u2019de babas\u0131 Ca\u2018fer es-S\u00e2d\u0131k\u2019\u0131n yan\u0131nda ge\u00e7irdi. Babas\u0131ndan ve Abd\u00fclmelik b. Kud\u00e2me el-Cumah\u00ee\u2019den e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. En-Nefs\u00fczzekiyye diye bilinen Muhammed b. Abdullah el-Mehd\u00ee\u2019nin 145 (762) y\u0131l\u0131nda Abb\u00e2s\u00ee Halifesi Mans\u00fbr\u2019a kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 isyan hareketine karde\u015fi Abdullah el-Eftah\u2019la birlikte kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rivayet edilir. \u0130mam Cafer\u2019in 148\u2019de (765) vefat etmesi \u00fczerine \u0130mam olmu\u015ftur. \u0130sm\u00e2iliyye\u2019yi te\u015fkil eden gruplar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar hari\u00e7 tutulursa M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m\u2019\u0131n im\u00e2meti konusunda herkes m\u00fcttefiktir.<br \/>\nAbb\u00e2s\u00eeler\u2019e kar\u015f\u0131 bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir politika izleyip daha \u00e7ok ibadet ve takv\u00e2ya y\u00f6nelen M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini benimseyenlerin \u00e7o\u011falmas\u0131 ve ihsanlarda bulunmas\u0131 Halife Mehd\u00ee-Bill\u00e2h\u2019\u0131n ondan \u015f\u00fcphe etmesine yol a\u00e7t\u0131. Medine\u2019den Ba\u011fdat\u2019a getirilerek bir s\u00fcre hapsedildi. Ancak halife 169 (785) y\u0131l\u0131nda onu hapisten \u00e7\u0131kar\u0131p g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ald\u0131, kendisine ve evl\u00e2tlar\u0131na kar\u015f\u0131 isyan etmeyece\u011finden emin olunca Medine\u2019ye geri g\u00f6nderdi. Ayn\u0131 y\u0131l i\u00e7inde Abb\u00e2s\u00ee idaresine kar\u015f\u0131 isyan eden H\u00fcseyin b. Ali S\u00e2hib\u00fcfah olay\u0131nda yeni halife H\u00e2d\u00ee-\u0130lelhakk\u2019\u0131n da M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m\u2019dan \u015f\u00fcphelendi\u011fi, onu isyan\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmakla su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 ve kendisini \u00f6ld\u00fcrmeyi planlad\u0131\u011f\u0131 nakledilir. Halbuki M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m, H\u00fcseyin b. Ali\u2019nin hareketine kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi onu uyarm\u0131\u015f, bunu hayat\u0131yla \u00f6deyece\u011fini s\u00f6yleyerek vazge\u00e7mesini istemi\u015fti. Buna ra\u011fmen M\u00fbs\u00e2, Abb\u00e2s\u00ee halifelerinin g\u00f6z\u00fcnde \u015f\u00fcpheli bir kimse olmaktan kurtulamad\u0131.<br \/>\nH\u00e2r\u00fbn\u00fcrre\u015f\u00eed\u2019in hil\u00e2fetine kadar (170\/786) Medine\u2019de kalan M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m \u00e7e\u015fitli bahaneler ileri s\u00fcr\u00fclerek Ba\u011fdat\u2019a celbedildi ve hayat\u0131n\u0131n son d\u00f6rt y\u0131l\u0131n\u0131 hapishanede ge\u00e7irdi. Baz\u0131 rivayetlere g\u00f6re halife, M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m\u2019\u0131n mensuplar\u0131ndan Hi\u015f\u00e2m b. Hakem\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncelerine \u00f6nce ilgi duymu\u015f, ard\u0131ndan bunlar\u0131 tehlikeli bularak imam\u0131n hapsedilmesini emretmi\u015ftir. Di\u011fer bir rivayete g\u00f6re ise Vezir Yahy\u00e2 b. H\u00e2lid el-Bermek\u00ee ile birlikte baz\u0131 ileri gelenler, M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m\u2019\u0131n sahip oldu\u011fu itibar\u0131n ileride kendilerine zarar verece\u011finden endi\u015fe edip onu halife nezdinde tehlikeli bir \u015fahsiyet olarak g\u00f6stermi\u015flerdir.<br \/>\n179 y\u0131l\u0131 Receb yahut Ramazan ay\u0131nda (Ekim veya Aral\u0131k 795) umre i\u00e7in veya ayn\u0131 y\u0131l\u0131n zilhicce ay\u0131nda (\u015eubat-Mart 796) hac maksad\u0131yla yola \u00e7\u0131kan H\u00e2r\u00fbn\u00fcrre\u015f\u00eed, Medine\u2019ye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fta M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m olmak \u00fczere \u015fehrin ileri gelenleri taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131land\u0131. Mescid-i Nebev\u00ee\u2019ye giden ve Hz. Peygamber\u2019in kabrini ziyaret eden halife, kabrin ba\u015f\u0131nda, \u00fcmmet i\u00e7inde kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa ve kan d\u00f6k\u00fclmesine sebep oldu\u011fundan \u0130mam M\u00fbs\u00e2\u2019y\u0131 hapsedece\u011fini, bu sebeple kendisinden \u00f6z\u00fcr diledi\u011fini s\u00f6yledi. Ard\u0131ndan \u0130mam M\u00fbs\u00e2 yakalan\u0131p bir rivayete g\u00f6re do\u011frudan Ba\u011fdat\u2019a g\u00f6nderilmi\u015f, di\u011fer bir rivayete g\u00f6re ise halk\u0131n tepkisini hafifletmek amac\u0131yla M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m iki kat\u0131r \u00fczerine konulan mahmillerden birine bindirilmi\u015f, Basra ve K\u00fbfe yol ay\u0131r\u0131m\u0131na gelindi\u011finde kafile ikiye ayr\u0131larak biri Basra\u2019ya, di\u011feri K\u00fbfe\u2019ye sevkedilmi\u015ftir. Basra\u2019ya ula\u015fan M\u00fbs\u00e2, Vali \u00ces\u00e2 b. Ca\u2018fer b. Mans\u00fbr\u2019a teslim edildi ve burada bir y\u0131l kadar hapiste kald\u0131. M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n ibadet ve takv\u00e2s\u0131ndan etkilenen vali halifenin \u00f6ld\u00fcrme iste\u011fini yerine getirmedi ve yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta M\u00fbs\u00e2 aleyhinde bir delil bulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onu ba\u015fkas\u0131na teslim etmesini, aksi takdirde kendisini sal\u0131verece\u011fini bildirdi. Ard\u0131ndan Ba\u011fdat\u2019a getirilerek h\u00e2cib Fazl b. Reb\u00ee\u2018in g\u00f6zetiminde ev hapsinde tutuldu; halifenin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir r\u00fcya \u00fczerine serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131ysa da k\u0131sa bir s\u00fcre sonra tekrar hapsedildi. Bu defa Fazl b. Yahy\u00e2 el-Bermek\u00ee\u2019nin nezaretinde ev hapsinde tutulan M\u00fbs\u00e2\u2019ya kar\u015f\u0131 Fazl\u2019\u0131n iyi davrand\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. Bu s\u0131rada M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n \u00e7evredeki mensuplar\u0131yla ili\u015fki kurdu\u011fu \u015feklindeki haber, Rakka\u2019da bulunan halifeye ula\u015f\u0131nca halife onun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in Fazl\u2019a yaz\u0131l\u0131 emir g\u00f6nderdi. Fakat onun da emri yerine getirmeyip M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m\u2019\u0131 100 kam\u00e7\u0131 vurdurmak suretiyle cezaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 nakledilir. Daha sonra M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m, Ba\u011fdat emniyet g\u00f6revlisi Sind\u00ee b. \u015e\u00e2hek\u2019e teslim edildi. Fazl ile halife aras\u0131nda ge\u00e7en olaylar\u0131 \u00f6\u011frenen Fazl\u2019\u0131n babas\u0131 Yahy\u00e2 b. H\u00e2lid halifeyi ziyaret ederek o\u011flunun yapt\u0131\u011f\u0131 hatadan dolay\u0131 affedilmesini ve ona verilen g\u00f6revin kendisine verilmesini istedi. Halifeden \u00f6ld\u00fcrme emrini alan Yahy\u00e2 Ba\u011fdat\u2019a d\u00f6nerek Sind\u00ee b. \u015e\u00e2hek\u2019le irtibat kurdu ve M\u00fbs\u00e2\u2019y\u0131 \u00f6ld\u00fcrtt\u00fc (Receb 183 \/ A\u011fustos 799). Taber\u00ee ve di\u011fer S\u00fcnni tarih\u00e7iler M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m\u2019\u0131n Receb 183\u2019te \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaydetmi\u015flerdir. Cenazesi, Arap ileri gelenlerinin defnedildi\u011fi Ba\u011fdat\u2019\u0131n kuzeybat\u0131s\u0131ndaki Mek\u0101birukurey\u015f\u2019in (Mek\u0101biru\u015f\u00fbn\u00eez\u00ee) sonralar\u0131 K\u00e2z\u0131miyye (K\u00e2z\u0131meyn) diye an\u0131lacak olan B\u00e2b\u00fcttibn mahallinde defnedildi ve ard\u0131ndan \u00fczerine bir t\u00fcrbe yapt\u0131r\u0131ld\u0131. Torunu Muhammed et-Tak\u012b\u2019nin de g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bu t\u00fcrbe \u015eah \u0130sm\u00e2il taraf\u0131ndan geni\u015fletilerek tamir ettirilmi\u015ftir.<br \/>\n\u0130mam Musa el Kaz\u0131m\u2019\u0131n vefat\u0131n\u0131n ard\u0131ndan im\u00e2met o\u011flu Ali er-R\u0131z\u00e2\u2019ya ge\u00e7tmi\u015ftir. M\u00fbs\u00e2 el-K\u00e2z\u0131m tasavvufta da \u00f6nemli \u015fahsiyetler aras\u0131nda zikredilmektedir. \u015eak\u012bk-\u0131 Belh\u00ee kendisini 149 (766) y\u0131l\u0131nda K\u0101disiye\u2019de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve onun Allah\u2019\u0131n vel\u00eelerinden biri oldu\u011funu s\u00f6ylerken, Ma\u2018r\u00fbf-i Kerh\u00ee ve Bi\u015fr el-H\u00e2f\u00ee de onunla bulu\u015ftuklar\u0131n\u0131 belirtmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>7 Safer 128 (8 Kas\u0131m 745) tarihinde Medine yak\u0131n\u0131ndaki Ebv\u00e2\u2019da do\u011fdu. Annesi Ham\u00eede bint S\u00e2id el-Berberiyye\u2019dir. Hayat\u0131n\u0131n ilk devresini Medine\u2019de babas\u0131 Ca\u2018fer es-S\u00e2d\u0131k\u2019\u0131n yan\u0131nda ge\u00e7irdi. Babas\u0131ndan ve Abd\u00fclmelik b. Kud\u00e2me el-Cumah\u00ee\u2019den e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. En-Nefs\u00fczzekiyye diye bilinen Muhammed b. Abdullah el-Mehd\u00ee\u2019nin 145 (762) y\u0131l\u0131nda Abb\u00e2s\u00ee Halifesi Mans\u00fbr\u2019a kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 isyan hareketine karde\u015fi Abdullah el-Eftah\u2019la birlikte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"doc_category":[34],"doc_tag":[],"class_list":["post-2321","docs","type-docs","status-publish","hentry","doc_category-alevilikte-oenemli-sahsiyetler"],"acf":[],"year_month":"2026-10","word_count":995,"total_views":"3126","reactions":{"happy":"0","normal":"0","sad":"0"},"author_info":{"name":"redaktion","author_nicename":"redaktion","author_url":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/author\/redaktion\/"},"doc_category_info":[{"term_name":"Alevilikte \u00d6nemli \u015eahsiyetler","term_url":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/themen-kategorie\/alevilikte-oenemli-sahsiyetler\/"}],"doc_tag_info":[],"knowledge_base_info":[],"knowledge_base_slug":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/2321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs"}],"about":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/docs"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2321"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/2321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2330,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/2321\/revisions\/2330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"doc_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/doc_category?post=2321"},{"taxonomy":"doc_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/doc_tag?post=2321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}