{"id":2938,"date":"2025-02-18T17:06:46","date_gmt":"2025-02-18T16:06:46","guid":{"rendered":"https:\/\/alevipedia.org\/?post_type=docs&#038;p=2938"},"modified":"2025-02-18T17:37:22","modified_gmt":"2025-02-18T16:37:22","password":"","slug":"harabati-ali-baba-tekkesi","status":"publish","type":"docs","link":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/thema\/harabati-ali-baba-tekkesi\/","title":{"rendered":"Harabat\u00ee Ali Baba Tekkesi"},"content":{"rendered":"<p>Kuzey Makedonya\u2019n\u0131n Tetova \u015fehrinde bulunan Harabat\u00ee Ali Baba Tekkesi hakk\u0131ndaki en ciddi bilgiler Yugoslavya d\u00f6neminde tekkede mimar\u00ee bir inceleme yapm\u0131\u015f bulunan mimar Ekrem Hakk\u0131 Ayverdi\u2019ye \u00e2ittir: \u201cTekkenin as\u0131l kurucusu Sersem Ali Baba\u2019d\u0131r. Fakat burada \u00e7ok kalamay\u0131p, \u0130stanbul\u2019a \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan tekke, yerine ge\u00e7en Harabat\u00ee Baba\u2019n\u0131n ad\u0131yla an\u0131l\u0131r olmu\u015ftur. Kalkandelenliler B\u00fclteni (50. s.) Sersem Ali Baba\u2019n\u0131n Kanuni\u2019nin e\u015fi Mah-\u0131 Devran Sultan\u2019\u0131n karde\u015fi oldu\u011funu ve Dimetoka Bekta\u015f\u00ee asitanesinde \u015feyh oldu\u011funu, Hurrem Sultan\u2019\u0131n hizmet\u00e7isiyle beraber, Dimetoka\u2019dan Kalkandelen\u2019e nakledildi\u011fini, sonra \u0130stanbul\u2019a \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131nca, yerine Harabat\u00ee Baba\u2019n\u0131n ge\u00e7ti\u011fini bildirmektedir.<\/p>\n<p>Bu bilgilerin do\u011frulu\u011fu hususunda kesin kan\u0131t bulunmamaktad\u0131r. B\u00fcltenin verdi\u011fi malumat do\u011fru ise, Sersem Ali Baba\u2019n\u0131n Kanuni devrinden, yani XVI. As\u0131rda ya\u015fam\u0131\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Onun ard\u0131ndan Tekkenin ba\u015f\u0131na Harabat\u00ee Baba hemen ge\u00e7mi\u015f olsa, Harabat\u2019i Baba\u2019n\u0131n da XVI. As\u0131rda ya\u015fam\u0131\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Oysa Harabati Baba\u2019n\u0131n mezar ta\u015f\u0131nda vefat tarihi olarak 1194 (1780) tarihi verilmektedir. Ya arada Tekke\u2019nin ba\u015f\u0131nda ba\u015fka isimler bulunmu\u015ftur veyahut da Sersem Ali Baba dendi\u011fi gibi Mah-i Devran Kad\u0131n\u2019\u0131n karde\u015fi ve 1550\u2019l\u00fc y\u0131llarda ya\u015fam\u0131\u015f birisi de\u011fildir. Her hal\u00fck\u00e2rda, bu konunun a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 zor g\u00f6z\u00fckmektedir. Nitekim Kalkandelenliler B\u00fclteni\u2019nde, Harabat\u00ee Baba\u2019ya kadar Tekkenin ba\u015f\u0131nda bulunan \u015eeyhlerin silsilesi hakk\u0131nda bilgi verilmemi\u015ftir. Ancak 1780\u2019den sonra XX. asra kadar 11 \u015feyh ge\u00e7ti\u011fi bildirilmi\u015f ve son \u015feyhlerin Kas\u0131m ve Musa Babalar oldu\u011fu kayda ge\u00e7irilmi\u015ftir. Zdravkovic tekkenin pek zengin vakf\u0131 oldu\u011funu ve 40-50 derv\u00ee\u015finin m\u00fcreffeh bir hayat s\u00fcrd\u00fcklerini, \u00e7ok misafir a\u011f\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131, tekkenin 1912 Balkan Harbi\u2019ne kadar faal oldu\u011funu, Bekta\u015f\u00eeler buray\u0131 terk edince g\u00fcney taraf\u0131ndaki binalar\u0131n \u00e7o\u011funun y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. Krum Tomovski de tekkeyi, Rumeli \u015fivesiyle, Arabati ismiyle kaydetmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Tekke geni\u015f bir sahaya yap\u0131lm\u0131\u015f bir\u00e7ok binalardan meydana gelmi\u015ftir. Avlu y\u00fcksek duvarlarla \u00e7evrilidir. Giri\u015f kuzey taraf\u0131na d\u00fc\u015fer. Giri\u015fin sa\u011f\u0131nda kubbeli matbah \/ mutfak, arkas\u0131nda mihrab\u0131 olmayan mescid, matbah \/ mutfak ve camiin gerisinde, Sersem Ali Baba\u2019n\u0131n 12 k\u00f6\u015feli bir g\u00f6vde \u00fczerine, 12 dilimli kubbe ile \u00f6rt\u00fcl\u00fc t\u00fcrbesi, onun solunda Harabat\u00ee Baba\u2019n\u0131n parmakl\u0131kl\u0131 t\u00fcrbesi ve sundurma vard\u0131r. Avlunun do\u011fu kenar\u0131na do\u011fru derv\u00ee\u015flerin matba\u011f\u0131 ve ah\u0131rlar, anbarlar bulunmaktad\u0131r. Sersem Ali Baba\u2019n\u0131n, kubbeli t\u00fcrbesine biti\u015fik, etraf\u0131 parmakl\u0131kl\u0131 cat\u0131l\u0131 binada Receb Pa\u015fa dahil, olmak \u00fczere, 11 kabir vard\u0131r. Receb Pa\u015fa\u2019n\u0131n lahdinin ba\u015f ve ayak ta\u015flar\u0131 rokoko ve hatta kabuk-rokay s\u00fcslere bo\u011fulmu\u015ftur. Sersem Ali Baba hakikaten Kanuni devrinde ya\u015fam\u0131\u015f ve \u0130stanbul\u2019a \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f ise, burada bulunan t\u00fcrbesi bir makam olabilir. Bu durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak gerekir. Di\u011fer t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Sersem Ali Baba hakk\u0131nda aktar\u0131lan bilgilerin yanl\u0131\u015f olmas\u0131 muhtemeldir.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde, iki katl\u0131, geni\u015f sa\u00e7akl\u0131, tavanlar\u0131 oymal\u0131 bir konak bulunmaktad\u0131r. Bu kona\u011f\u0131n Abdurrahman Pa\u015fa\u2019n\u0131n harem dairesi oldu\u011fu s\u00f6ylenmektedir. Kona\u011f\u0131n do\u011fusunda, giri\u015fe yak\u0131n semahane \/ meydan evi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Avlunun ortas\u0131nda f\u0131r\u0131n, k\u00f6\u015fk h\u00fcviyetinde bir bina ortas\u0131nda \u015fad\u0131rvan ve etraf\u0131nda istirahat yerleri bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kitabe: Kitabede \u015funlar yaz\u0131l\u0131d\u0131r: \u201cHamd\u00fcllilah bu \u00e7e\u015fme sebil-\u00fc ber kemal \/ Sahib\u2019\u00fcl hayrat Receb Pa\u015fa\u2019ya gelmeye zeval \/ Ey gelen i\u00e7en bu su\u2019dan tarihine k\u0131l nazar \/ N\u00fc\u015f ed\u00fcp \u0130mam H\u00fcseyn\u2019in a\u015fk\u0131na ab-\u0131 z\u00fcl\u00e2l\u201d (Allah\u2019a \u015f\u00fck\u00fcr, bu akan \u00e7e\u015fme m\u00fckemmel oldu Hay\u0131r sahibi Receb Pa\u015fa \u00e7ok ya\u015fas\u0131n Ey gelip bu sudan i\u00e7en (ki\u015fi) tarihine bir bak: \u0130mam H\u00fcseyin\u2019in a\u015fk\u0131na berrak suyu i\u00e7ip (\u0130brahimi, 1985: 58). Hicri 1205 \/ Miladi 1790)<\/p>\n<p>Semahane \/ Meydanevi: Semahane yap\u0131s\u0131 mescidin yan\u0131nda yer almaktayd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu yap\u0131dan sadece g\u00fcney duvar\u0131 ayaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Matbah \/ A\u015fevi: A\u015fevi, mescidin kuzeybat\u0131s\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Dikd\u00f6rtgen planl\u0131 bu yap\u0131 \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r. A\u015fhane, mutfak ve kiler b\u00f6l\u00fcmlerine sahip yap\u0131 kiremit kapl\u0131 k\u0131rma \u00e7at\u0131 ile \u00f6rt\u00fcl\u00fcd\u00fcr. K\u00f6\u015fkhane: Sersem Ali Baba T\u00fcrbe\u2019sinin bat\u0131 taraf\u0131nda K\u00f6\u015fkhane(K\u0131\u015fevi) yap\u0131s\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu yap\u0131 asl\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ile g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ayaktad\u0131r. Bir b\u00fcy\u00fck ve d\u00f6rt k\u00fc\u00e7\u00fck mek\u00e2ndan ibarettir. Mescit: Mescit yap\u0131s\u0131 kuzey kap\u0131s\u0131n\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Moloz ta\u015fla in\u015fa edilen yap\u0131n\u0131n k\u00f6\u015felerinde kabayonu ta\u015fla yap\u0131lan tamir izleri g\u00f6r\u00fclmektedir. \u015ead\u0131rvan: Harabat\u00ee Baba Sersem Ali Baba Bekta\u015f\u00ee K\u00fclliye\u2019sinin en g\u00f6steri\u015fli yap\u0131s\u0131, tekkenin ortas\u0131nda yer alan \u015ead\u0131rvan yap\u0131s\u0131d\u0131r. Bu yap\u0131 birbirine ah\u015fap kap\u0131 kanatlar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olan iki b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r 18 ah\u015fap s\u00fctunla desteklenen \u015fad\u0131rvan kiremit kapl\u0131 d\u00fcz \u00e7at\u0131 ile \u00f6rt\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Birinci mek\u00e2n\u0131n ortas\u0131nda mermerden yap\u0131lm\u0131\u015f yedi k\u00f6\u015feli ve f\u0131skiyeli bir havuz bulunmaktad\u0131r. Fatma\u2019n\u0131n Evi: K\u00fclliye\u2019nin kuzey taraf\u0131nda Fatma\u2019n\u0131n Evi veya di\u011fer ad\u0131yla Harem Dairesi bulunmaktad\u0131r. Bu yap\u0131 Receb Pa\u015fa taraf\u0131ndan hasta olan ve gen\u00e7 ya\u015fta \u00f6len k\u0131z\u0131 i\u00e7in yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Harim: Harim k\u0131sm\u0131n\u0131n tavan\u0131 al\u00e7\u0131 kabartma tekni\u011finde bitkisel motiflerle s\u00fcslenmi\u015ftir. Tavan dikd\u00f6rtgen bi\u00e7imli bir y\u00fczeyi olu\u015fturur. Bu y\u00fczey, k\u00f6\u015felerde birer \u00fc\u00e7gen k\u00f6\u015felik ve ortada bir daireye b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Misafirhane: K\u00fclliye\u2019nin g\u00fcneyinde yer alan ana kap\u0131s\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131nda Misafirhane (Konak) binas\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu yap\u0131 iki katl\u0131 bir konakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ah\u0131r: K\u00fclliyenin kuzey kap\u0131s\u0131 hizas\u0131nda Ah\u0131r binas\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Tekkenin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki hali ise harabe halindedir. Tekke i\u00e7erisinde bulunan Cami, S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kontrol\u00fcne verilmi\u015ftir. Tekke&#8217;de Bekta\u015fili\u011fi temsilen Dervi\u015f Teqe bulunmakta ve Tekke&#8217;nin hizmetini y\u00fcr\u00fctmektedir. Ba\u015fta T\u00fcrk\u00e7e, \u0130ngilizce ve Almanca olmak \u00fczere \u00e7ok say\u0131da yabanc\u0131 dili rahatl\u0131kla konu\u015fan Dervi\u015f Teqe, Tekke&#8217;nin uluslararas\u0131 y\u00fcz\u00fc olmu\u015ftur. Ancak Tekkede Dervi\u015f Teqe&#8217;nin bulundu\u011fu alan, S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlarca ku\u015fat\u0131lma alt\u0131ndad\u0131r denilse yeridir. Dervi\u015f, S\u00fcnni yetkililerce s\u00fcrekli olarak taciz edilmektedir.<br \/>\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde Avrupa \u00dclkelerinden ve T\u00fcrkiye&#8217;den \u00e7ok\u00e7a ki\u015fi Tekkeyi ziyaret etmektedir. \u00dcsk\u00fcp yak\u0131nlar\u0131ndaki Tetova \u015fehrinde bulunan Harabati Tekkesi&#8217;nin restore edilerek Bekta\u015filerin hizmetine verilmesi gerekmektedir. Bu i\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u00e7a\u011f\u0131n ve inan\u00e7lara sayg\u0131n\u0131n zorunlu bir sonucudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kuzey Makedonya\u2019n\u0131n Tetova \u015fehrinde bulunan Harabat\u00ee Ali Baba Tekkesi hakk\u0131ndaki en ciddi bilgiler Yugoslavya d\u00f6neminde tekkede mimar\u00ee bir inceleme yapm\u0131\u015f bulunan mimar Ekrem Hakk\u0131 Ayverdi\u2019ye \u00e2ittir: \u201cTekkenin as\u0131l kurucusu Sersem Ali Baba\u2019d\u0131r. Fakat burada \u00e7ok kalamay\u0131p, \u0130stanbul\u2019a \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan tekke, yerine ge\u00e7en Harabat\u00ee Baba\u2019n\u0131n ad\u0131yla an\u0131l\u0131r olmu\u015ftur. Kalkandelenliler B\u00fclteni (50. s.) Sersem Ali Baba\u2019n\u0131n Kanuni\u2019nin e\u015fi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2941,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"doc_category":[37],"doc_tag":[],"class_list":["post-2938","docs","type-docs","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","doc_category-kutsal-mekanlar"],"acf":[],"year_month":"2026-10","word_count":1193,"total_views":"2157","reactions":{"happy":"0","normal":"0","sad":"0"},"author_info":{"name":"redaktion","author_nicename":"redaktion","author_url":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/author\/redaktion\/"},"doc_category_info":[{"term_name":"Kutsal Mekanlar","term_url":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/themen-kategorie\/kutsal-mekanlar\/"}],"doc_tag_info":[],"knowledge_base_info":[],"knowledge_base_slug":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/2938","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs"}],"about":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/docs"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2938"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/2938\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2947,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/2938\/revisions\/2947"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"doc_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/doc_category?post=2938"},{"taxonomy":"doc_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/doc_tag?post=2938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}