{"id":2977,"date":"2025-02-19T20:25:51","date_gmt":"2025-02-19T19:25:51","guid":{"rendered":"https:\/\/alevipedia.org\/?post_type=docs&#038;p=2977"},"modified":"2025-02-19T20:25:51","modified_gmt":"2025-02-19T19:25:51","password":"","slug":"hasimiyye","status":"publish","type":"docs","link":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/thema\/hasimiyye\/","title":{"rendered":"Ha\u015fimiyye"},"content":{"rendered":"<p>\u00dcsk\u00fcdar \u0130nadiye\u2019deki Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Derg\u00e2h\u0131 \u015feyhi Y\u00fbsuf Niz\u00e2meddin Efendi\u2019nin o\u011flu olan H\u00e2\u015fim Baba\u2019n\u0131n tarikat silsilesi bir koldan babas\u0131 Y\u00fbsuf Niz\u00e2meddin Efendi, dedesi Band\u0131rmal\u0131 H\u00e2mid Efendi, Tophaneli \u015eeyh Veliyy\u00fcddin Efendi ve Ehl-i Cennet Mehmed Fen\u00e2y\u00ee (\u00f6. 1075\/1664); di\u011fer koldan H\u00fcd\u00e2y\u00ee \u00c2sit\u00e2nesi \u015feyhi Mustafa Erzinc\u00e2n\u00ee, Dev\u00e2t\u00ee Mustafa Efendi ve Muk\u2018ad Ahmed Efendi vas\u0131tas\u0131yla Celvetiyye tarikat\u0131n\u0131n p\u00eeri Aziz Mahmud H\u00fcd\u00e2y\u00ee\u2019ye (\u00f6. 1038\/1628) ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>H\u00e2\u015fim Baba\u2019n\u0131n baz\u0131 kaynaklarda Moral\u0131, baz\u0131lar\u0131nda ise Band\u0131rmal\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenen dedesi H\u00e2mid Efendi\u2019nin (\u00f6. 1139\/1726), \u00dcsk\u00fcdar\u2019da Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Derg\u00e2h\u0131\u2019n\u0131n yerinde m\u00fctevazi bir evi bulundu\u011fu (\u0130smet, s. 484, 485), derg\u00e2h\u0131n bu binan\u0131n geni\u015fletilip yeniden in\u015fas\u0131 ile kuruldu\u011fu rivayet edilmektedir. Babas\u0131 Y\u00fbsuf Niz\u00e2meddin Efendi\u2019nin vefat\u0131ndan sonra (1166\/1752-53) bu tekkenin postni\u015fini olan H\u00e2\u015fim Baba, babas\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 Celvet\u00eelik\u2019le M\u0131s\u0131r\u2019daki Kaygusuz Abdal Tekkesi Kasr\u00fc\u2019l-ayn \u015feyhi Hasan Baba\u2019dan ald\u0131\u011f\u0131 Bekta\u015f\u00eeli\u011fi mel\u00e2met ne\u015fvesinde birle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, ancak Bekta\u015f\u00eeli\u011fi Bekta\u015f\u00eeler\u2019ce, Celvet\u00eeli\u011fi de Celvet\u00eeler\u2019ce kabul g\u00f6rmemi\u015ftir. Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Derg\u00e2h\u0131 \u015feyhleri, Celvetiyye\u2019nin merkez tekkesi ve p\u00eer makam\u0131 olan H\u00fcd\u00e2y\u00ee \u00c2sit\u00e2nesi\u2019nce kabul g\u00f6rmemelerine ra\u011fmen on \u00fc\u00e7 dilimli Celvet\u00eelik tac\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Ta\u00e7lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na sard\u0131klar\u0131 destar da Celvet\u00eeler gibi, katlar\u0131 ini\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015fta \u00fcst \u00fcste getirilerek sar\u0131lan \u201ckafes\u00ee\u201d ya da \u201cc\u00fcneyd\u00ee\u201d tabir edilen bi\u00e7imdeydi.<\/p>\n<p>H\u00e2\u015fim Baba\u2019n\u0131n torunu Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Ahmed M\u00fcnib Efendi\u2019nin Mir\u2019\u00e2t\u00fc\u2019t-turuk adl\u0131 eserinde (s. 45) H\u00e2\u015fimiyye\u2019ye Celvetiyye\u2019nin bir kolu olarak yer vermesi H\u00e2\u015fimiyye\u2019nin tarikat literat\u00fcr\u00fcne girmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. 1826 y\u0131l\u0131nda Yeni\u00e7eri Oca\u011f\u0131 ile birlikte Bekta\u015f\u00ee tekkeleri de kapat\u0131l\u0131rken Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Derg\u00e2h\u0131 kapat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer taraftan Bekta\u015fi tekkelerinin kapat\u0131lmas\u0131yla ilgili \u015eeyh\u00fclisl\u00e2m Kad\u0131z\u00e2de Mehmed T\u00e2hir Efendi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Topkap\u0131 Saray\u0131\u2019nda yap\u0131lan toplant\u0131ya H\u00e2\u015fim Baba\u2019n\u0131n o\u011flu Mehmed Galib Efendi\u2019nin Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Derg\u00e2h\u0131 \u015feyhi olarak \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131, Osmanl\u0131 kurumlar\u0131nca H\u00e2\u015fim Baba mensuplar\u0131n\u0131n Bekta\u015fi olarak de\u011fil Celvet\u00ee olarak kabul edildi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>H\u00e2\u015fimiyye\u2019nin Bekta\u015f\u00eelik\u2019le ilgisini iz\u00e2f\u00ee bir ilgi olarak g\u00f6ren ve H\u00e2\u015fim\u00eeler\u2019e Bekta\u015f\u00eelik ic\u00e2zeti verilmesini teberr\u00fcken yap\u0131lan bir i\u015flem sayan Cemalettin Server Revnako\u011flu, H\u00e2\u015fim\u00eeler\u2019in herhangi bir Bekta\u015f\u00ee derg\u00e2h\u0131nda \u015feyhlik yapmad\u0131klar\u0131n\u0131, Bekta\u015f\u00eeler\u2019in de onlar\u0131n Bekta\u015f\u00eeli\u011fini kabul etmedi\u011fini s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n<p>V\u00e2rid\u00e2t\u2019\u0131nda verdi\u011fi bilgilerden (vr. 4b) H\u00e2\u015fim Baba\u2019n\u0131n seyr\u00fcs\u00fcl\u00fbkte Celvet\u00ee usul\u00fcn\u00fc benimsedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. H\u00e2\u015fim\u00eeler\u2019de zikir ve \u00e2yine hep birlikte okunan sal\u00e2t-\u0131 efdaliyye ile ba\u015flan\u0131r. Sal\u00e2t-\u0131 efdaliyyeden sonra kelime-i tevhid zikrine ge\u00e7ilir; ard\u0131ndan \u201cy\u00e2 Allah\u201d \u00e7ekilir ve \u201cy\u00e2 Mevl\u00e2m\u201d denilerek aya\u011fa kalk\u0131l\u0131r. Bu esnada z\u00e2kirler cumhur il\u00e2hisi okurlar. Bu il\u00e2hi bazan H\u00fcd\u00e2y\u00ee\u2019nin, bazan da H\u00e2\u015fim Baba\u2019n\u0131n na\u2018tlar\u0131ndan al\u0131n\u0131r. \u0130l\u00e2hiler okunurken dervi\u015fler \u201cism-i h\u00fb\u201d ile dem tutarlar. \u0130l\u00e2hilerin sonunda \u015feyh efendi yeni bir perdeden tekrar ism-i h\u00fbya ge\u00e7er. Bu s\u0131rada z\u00e2kirler cumhur il\u00e2hisi okurlar. \u0130sm-i h\u00fb, namazda sa\u011fa sola sel\u00e2m verir gibi ba\u015f sa\u011fa sola d\u00f6nd\u00fcr\u00fclerek aral\u0131kl\u0131 ve tane tane okunur. Sonuna do\u011fru \u201ch\u00fb\u201dnun s\u00f6yleni\u015fi a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r ve ard\u0131ndan \u00e7ifte h\u00fbya ge\u00e7ilir. K\u0131sa bir m\u00fcddet sonra tekrar oturulur ve z\u00e2kirler yine cumhur il\u00e2hisi okurlar. \u015eeyh efendi de dua okur ve g\u00fclbank \u00e7eker.<\/p>\n<p>Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Derg\u00e2h\u0131 H\u00e2\u015fimiyye\u2019nin \u00e2sit\u00e2nesi olarak faaliyet g\u00f6stermi\u015f, \u015feyhli\u011fi H\u00e2\u015fim Baba\u2019n\u0131n o\u011flu Mehmed Galib Efendi\u2019den (\u00f6. 1247\/1831) sonra da bu aileden gelen ki\u015filerce y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Galib Efendi\u2019nin yerine o\u011flu Abd\u00fcrrahim Sel\u00e2met Efendi (\u00f6. 1266\/1850) \u015feyhlik makam\u0131na ge\u00e7mi\u015f, onun yerine s\u0131ras\u0131yla iki o\u011flu Mehmed Fahreddin Efendi ile (\u00f6. 1311\/1893) K\u00fc\u00e7\u00fck Mehmed Galib Efendi (\u00f6. 1330\/1912) postni\u015fin olmu\u015flard\u0131r. Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Derg\u00e2h\u0131\u2019ndan yeti\u015fen XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00fcnl\u00fc m\u00fbsiki\u015finas ve z\u00e2kirba\u015f\u0131lar\u0131ndan Pa\u015fa Mehmed Efendi derg\u00e2h\u0131n\u0131 bir m\u00fbsiki merkezi haline getirmi\u015ftir. Derg\u00e2h\u0131n son \u015feyhi Y\u00fbsuf F\u00e2hir (Ataer) Baba (\u00f6. 1967), Mir\u2019\u00e2t\u00fc\u2019t-turuk ve Mecm\u00fba-i Tek\u00e2y\u00e2 adl\u0131 eserleriyle tan\u0131nan Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Ahmed M\u00fcnib Efendi\u2019nin o\u011fludur. Ahmed M\u00fcnib Efendi ve Y\u00fbsuf F\u00e2hir Baba \u00f6nceleri S\u00e2d\u00ee Tekkesi olan Kad\u0131k\u00f6y\u2019deki Abd\u00fclb\u00e2ki Efendi Derg\u00e2h\u0131\u2019nda \u015feyhlik yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Kaymak\u00e7\u0131z\u00e2de Mehmed Efendi (\u00f6. 1186\/1772) taraf\u0131ndan bir Celvet\u00ee tekkesi olarak kurulan \u0130skender Baba Tekkesi, Mehmed Galib Efendi\u2019nin halifesi Seyyid Mehmed \u015e\u00e2kir Efendi (\u00f6. 1279\/1862) taraf\u0131ndan H\u00e2\u015fim\u00ee tekkesine \u00e7evrilmi\u015ftir. Mehmed \u015e\u00e2kir Efendi\u2019den sonra bu derg\u00e2hta \u015feyhlik hizmetini o\u011flu Mehmed \u015eerefeddin Efendi (\u00f6. 1310\/1892) ve Ahmed S\u00e2f\u00ee Efendi (\u00f6. 1320\/1902), son olarak da Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Derg\u00e2h\u0131 \u015feyhi K\u00fc\u00e7\u00fck Mehmed Galib Efendi y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00dcsk\u00fcdar Pazarba\u015f\u0131\u2019ndaki Fen\u00e2y\u00ee Derg\u00e2h\u0131\u2019n\u0131n ilk H\u00e2\u015fim\u00ee \u015feyhi Mehmed Efendi (\u00f6. 1261\/1845) yine Mehmed Galib Efendi\u2019nin halifesidir. Daha sonra Mehmed \u015e\u00e2kir Efendi ile (\u00f6. 1302\/1885) \u0130hsan Efendi bu derg\u00e2hta \u015feyhlik yapm\u0131\u015ft\u0131r. Derg\u00e2h\u0131n son \u015feyhi K\u00fc\u00e7\u00fck \u015e\u00e2kir Efendi\u2019dir (\u00f6. 1951).<\/p>\n<p>Cemalettin Server Revnako\u011flu\u2019nun verdi\u011fi bilgilerden, \u00dcsk\u00fcdar A\u00e7\u0131k T\u00fcrbe Yoku\u015fu\u2019ndaki Gizlice Evliya Z\u00e2viyesi\u2019nin \u015feyhlik ve t\u00fcrbedarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Tekkesi\u2019nden tarikat alm\u0131\u015f k\u0131demli dervi\u015fandan evli olanlara me\u015frut k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcsk\u00fcdar \u0130nadiye\u2019deki Band\u0131rmal\u0131z\u00e2de Derg\u00e2h\u0131 \u015feyhi Y\u00fbsuf Niz\u00e2meddin Efendi\u2019nin o\u011flu olan H\u00e2\u015fim Baba\u2019n\u0131n tarikat silsilesi bir koldan babas\u0131 Y\u00fbsuf Niz\u00e2meddin Efendi, dedesi Band\u0131rmal\u0131 H\u00e2mid Efendi, Tophaneli \u015eeyh Veliyy\u00fcddin Efendi ve Ehl-i Cennet Mehmed Fen\u00e2y\u00ee (\u00f6. 1075\/1664); di\u011fer koldan H\u00fcd\u00e2y\u00ee \u00c2sit\u00e2nesi \u015feyhi Mustafa Erzinc\u00e2n\u00ee, Dev\u00e2t\u00ee Mustafa Efendi ve Muk\u2018ad Ahmed Efendi vas\u0131tas\u0131yla Celvetiyye tarikat\u0131n\u0131n p\u00eeri Aziz Mahmud [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2539,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"doc_category":[52],"doc_tag":[],"class_list":["post-2977","docs","type-docs","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","doc_category-alevi-topluluklar"],"acf":[],"year_month":"2026-10","word_count":1036,"total_views":"2130","reactions":{"happy":"0","normal":"0","sad":"0"},"author_info":{"name":"redaktion","author_nicename":"redaktion","author_url":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/author\/redaktion\/"},"doc_category_info":[{"term_name":"Alevi Topluluklar","term_url":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/themen-kategorie\/alevi-topluluklar\/"}],"doc_tag_info":[],"knowledge_base_info":[],"knowledge_base_slug":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/2977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs"}],"about":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/docs"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2977"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/2977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2979,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/2977\/revisions\/2979"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"doc_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/doc_category?post=2977"},{"taxonomy":"doc_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/doc_tag?post=2977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}