{"id":1468,"date":"2023-12-22T09:59:14","date_gmt":"2023-12-22T08:59:14","guid":{"rendered":"https:\/\/alevipedia.org\/alevilik-islami-bir-inanc-midir-yoksa-kendine-oezgue-bir-inanc-midir\/"},"modified":"2023-12-22T09:59:14","modified_gmt":"2023-12-22T08:59:14","slug":"alevilik-islami-bir-inanc-midir-yoksa-kendine-oezgue-bir-inanc-midir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/alevilik-islami-bir-inanc-midir-yoksa-kendine-oezgue-bir-inanc-midir\/","title":{"rendered":"Alevilik \u0130slami bir inan\u00e7 m\u0131d\u0131r? Yoksa kendine \u00f6zg\u00fc bir inan\u00e7 m\u0131d\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><strong>E\u011fer \u0130slami bir inan\u00e7 ise neden di\u011fer \u0130slami ak\u0131mlardan farkl\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Alevili\u011fi \u0130slamdan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir din alg\u0131s\u0131 olarak tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Alevili\u011fe \u015fekil veren temel dinamiklerin tamam\u0131 \u0130slam dini i\u00e7erisinde \u015fekillenmi\u015ftir. Bu durumun en bariz delili Alevilerin her f\u0131rsatta dile getirdikleri \u201cAllah-Muhammet-Ali\u201d birlemesidir. Bu ba\u011flamda Allah; uluhhiyeti yani yoktan var edici olan tanr\u0131n\u0131n birli\u011fini simgelemektedir. Nitekim Alevilerin en \u00f6nemli ibadetlerinden olan \u201cCemlerde\u201d delil uyand\u0131r\u0131l\u0131rken, \u201cYaratan\u0131n\/Uluhhiyetin nuru a\u015fk\u0131na, Ya Allah, Ya Allah, Ya Allah\u201d denilerek Tanr\u0131n\u0131n birli\u011fine ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131larak cemde haz\u0131r bulunanlar\u0131n da buna e\u015flik etmesi sa\u011flanmaktad\u0131r. Muhammet, n\u00fcb\u00fcvveti yani peygamberli\u011fi temsil etmektedir. Peygamber olarak Muhammet kabul edilmekte ve onun risaleti tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lmamaktad\u0131r. Yine delil uyand\u0131r\u0131l\u0131rken \u201cN\u00fcb\u00fcvvetin nuru a\u015fk\u0131na, Ya Muhammet, Ya Muhammet, Ya Muhammet\u201d denilerek peygamberli\u011finin tasdiki ceme kat\u0131lanlarca da onaylanmaktad\u0131r. Ali ise velayet makam\u0131n\u0131n sahibidir. \u201cVelayetin nuru a\u015fk\u0131na, Ya Ali, Ya Ali, Ya Ali\u201d denilerek delil uyand\u0131r\u0131lmas\u0131 Ali\u2019ye verilen de\u011feri ifade etmektedir. Ali ve Muhammet ayn\u0131 nurdan yarat\u0131lm\u0131\u015f olarak kabul edilmektedir. Alevilere g\u00f6re en \u00f6nemli rit\u00fcellerden birisi olan Musahiplik, Ali ile Muhammet\u2019in musahipli\u011fi ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla birini di\u011ferinden ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Dahas\u0131 M\u00fcsl\u00fcman olman\u0131n temel gereklili\u011fi olan kelime-I Tevhid Alevilerin dilinden d\u00fc\u015fmemekte ve \u201cLa ilahe illallah, Hak birsin Muhammeden resulullah, Aliyy\u00fcn Veliyullah\u201d (Allah\u2019tan ba\u015fka tanr\u0131 yoktur, Hak birdir, Muhammet Allah\u2019\u0131n peygamberidir. Ali Allah\u2019\u0131n dostu peygamberin vasisidir) \u015feklinde teleffuz edilmektedir. Ayr\u0131ca \u0130slam dininin temel inan\u00e7 esaslar\u0131 olan kitaplara iman, meleklere iman, peygamberlere iman, \u00f6l\u00fcmden sonraki ya\u015fama iman gibi esaslara da Aleviler s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hal b\u00f6yle iken Alevili\u011fi \u0130slam\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir inan\u00e7 gibi g\u00f6stermek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>Elbette ki Alevilik, \u0130slam i\u00e7indeki S\u00fcnni, \u015eii, Harici vb. olu\u015fumlardan farkl\u0131d\u0131r. Farkl\u0131 olmas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok hakl\u0131 sebebi vard\u0131r. Bu hakl\u0131 sebeplerin ba\u015f\u0131nda da Peygamberin ailesi olan Ehl-i Beyt\u2019e ba\u011fl\u0131l\u0131k gelmektedir. Peygamberin vefat\u0131ndan sonraki s\u00fcre\u00e7te, Ehl-i Beyt\u2019e kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f olan haks\u0131zl\u0131klara Aleviler boyun e\u011fmemi\u015fler ve bu y\u00fczden birtak\u0131m bask\u0131lara maruz kalm\u0131\u015flard\u0131r. Do\u011fal olarak bu bask\u0131lar Alevileri marjinalle\u015ftirmi\u015f ve muhalif bir karakter kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ktidarlarla bar\u0131\u015f\u0131k olmamalar\u0131 onlar\u0131 her daim tetikte olmaya zorlam\u0131\u015f ve kendilerine kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fecek komplolar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in \u00e7areler aramaya y\u00f6neltmi\u015ftir. Bu y\u00f6nelim sonucunda, kendisine zulmeden kitlelerden farkl\u0131la\u015fmas\u0131 gayet normaldir. Alevili\u011fi \u0130slam\u2019dan farl\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n arg\u00fcmanlar\u0131 \u201c\u0130slam\u2019\u0131n be\u015f \u015eart\u0131\u201d olarak \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen esaslard\u0131r. Oysa \u201c\u0130slam\u2019\u0131n be\u015f \u015fart\u0131\u201d sadece S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan olmazsa olmaz olarak kabul edilmektedir. \u015eiiler \u201cFuru-ud din\u201d dedikleri farkl\u0131 esaslar\u0131 benimsemi\u015flerdir ve bu esaslar i\u00e7erisinde \u201ciyili\u011fi emretmek ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131rmak\u201d \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r.\u00a0 Alevilerin de ya\u015fad\u0131klar\u0131 tecr\u00fcbelerden hareketle \u0130slami referansl\u0131 bir\u00e7ok uygulamas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bir pir\/m\u00fcr\u015fid\u2019den el almak, ikrar vermek en temel esast\u0131r. Bu esas Alevili\u011fi mezhep ve tarikat aras\u0131nda bir konuma sokmaktad\u0131r. Mezhebin kelime anlam\u0131 \u201cgidilen yol\u201d, tarikat\u0131n kelime anlam\u0131 da \u201cYol\u201d demektir. Nitekim Aleviler de Alevili\u011fi tarif ederken, \u201cAlevilik Allah, Muhammet, Ali Yoludur\u201d diyerek, hem inan\u00e7lar\u0131n\u0131 ana dillerinde tarif etmekte hem de \u201cbiz mezhep bilmeyiz yolumuz vard\u0131r\u201d diyerek, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kendileri hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm vermesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Alevili\u011fi di\u011fer \u0130slami olu\u015fumlardan farkl\u0131 k\u0131lan \u00f6nemli hususlardan birisi de dini olan her \u015feyi \u201cbat\u0131ni\u201d yani soyut yan\u0131yla anlay\u0131p uygulamaya koymalar\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin S\u00fcnni ve \u015eii M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n namaz k\u0131larak yerine getirdikleri ibadeti Aleviler pir ve m\u00fcr\u015fidlerine niyaz ederek yaparlar. \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc\/kalbini Allah\u2019\u0131n evi olarak g\u00f6r\u00fcp, insanlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcne girmeyi hac olarak kabul ederler. Ancak referanslar\u0131n\u0131n tamam\u0131 Kur\u2019an\u2019dan, peygamberin ve on iki imamlar\u0131n ya\u015famlar\u0131ndan al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E\u011fer \u0130slami bir inan\u00e7 ise neden di\u011fer \u0130slami ak\u0131mlardan farkl\u0131d\u0131r? Alevili\u011fi \u0130slamdan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir din alg\u0131s\u0131 olarak tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Alevili\u011fe \u015fekil veren temel dinamiklerin tamam\u0131 \u0130slam dini i\u00e7erisinde \u015fekillenmi\u015ftir. Bu durumun en bariz delili Alevilerin her f\u0131rsatta dile getirdikleri \u201cAllah-Muhammet-Ali\u201d birlemesidir. Bu ba\u011flamda Allah; uluhhiyeti yani yoktan var edici olan tanr\u0131n\u0131n birli\u011fini simgelemektedir. Nitekim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-1468","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-faq-tr"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1468\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alevipedia.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}