Antalya’nın Elmalı ilçesine bağlı Tekke (Teke) köyünde XIV. yüzyılda kurulmuş bir Bektaşî tekkesidir.
Kuruluş tarihi bilinmiyor. Ancak Kaygusuz Abdal’ın Bursa’nın fethine (1326) katıldıktan sonra bu tekkede Abdal Mûsâ’ya intisap ettiği yolundaki bilgiden, tekkenin XIV. yüzyılın ikinci yarısında mevcut olduğu sonucuna varılmaktadır. Evliya Çelebi Seyahatnâmesi ile Teke Vilâyeti Vakıfları Tahrir Defteri’nden tekkenin, kuruluşunu takip eden zaman içerisinde büyük bir gelişme gösterdiği ve XVII. yüzyılda zengin vakıflara sahip tam teşekküllü bir Bektaşî âsitânesi durumuna geldiği öğrenilmektedir. Yine, Tekke köyünün de aslında bu tekkeye vakfedilmiş bir köy olduğu bilinmektedir. Tekkenin önemi ve bundan kaynaklanan zenginliği, adını taşıdığı ve türbesini barındırdığı Abdal Mûsâ’nın, Anadolu başta olmak üzere çok geniş bir alana yayılmış olan efsanevî şöhretine dayanmaktadır. Burada “şeyhin nazargâhı” kabul edilen ve şifalı olduğuna inanılan bir su kuyusunun bulunması da ziyaretçi sayısını, dolayısıyla tekkenin önemini artıran bir husustur. Evliya Çelebi, ocağının hiç sönmemiş olduğunu ve burada pişen “baba çorbası”nın misafirlere ilk günden beri ikram edilegeldiğini yazmaktadır. Tekkenin inşa edildiği tarihte ne gibi mimarî özelliklere sahip olduğu kesinlikle bilinmemektedir. Ayrıca, binaların geçirmiş oldukları onarım ve değişiklikler hakkında da yeterli bilgi yoktur.
Bu tip binalar esas itibariyle, bilhassa erken misallerde aynı aks üzerinde birbirini takip eden her biri bir kubbe ile örtülü iki ayrı mekândan ve bunlardan cümle kapısı tarafında olanın iki yanına bitişik yine kubbeli, (nadir hallerde tonozlu) küçük hücrelerden meydana gelir. Semavi Eyice, Vize Kırklareli arasındaki Binbiroklu Ahmed Baba Zâviyesiyle, Elmalı’daki Abdal Musa Zâviyesi’ni ve Eğirdir’deki Pîr Mehmed Halife Zâviyesi’ni bu türün içerisinde saymaktadır. (Eyice, 1963, 5)
Klâsik zâviye plânındaki tekkelerden belki de en önemlisi, Maliyeden Müdevver 9771 no’lu muhallefat defterinde kayıtlı bulunan, Elmalı’daki Abdal Musa Tekkesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tekkenin sahip olduğu binalar şunlardır: Üzeri kurşun kaplı Abdal Musa Türbesi, üzeri kurşun kaplı türbeye bitişik bir köşk, yarısı Budala Sultan Türbesi yarısı namazgah olan bir bina, hamam, çamaşırhane, misafir odaları, at ahırları, öküz ahırları, mektep odaları, on adet ambar, Akmeydan denilen ve muhtemelen âyin-i cem’in icra olunduğu meydan, iki adet üzeri kurşunla kaplı oda. 9771 no’lu muhallefat defterine sonradan düşüldüğü anlaşılan derkenarlarda -birkaç yıldır kapalı olduğu için- türbe ve diğer binaların yıkılmaya yüz tuttuğu, binaların üzerinde bulunan kurşun kaplamaların yerlere düşerek kaybolduğu belirtilmektedir. (Soyyer, 2005, 27)
Şu an mevcut olan kitâbede tekkenin 1826’da Yeniçeri Ocağı ile birlikte Bektaşîliğin de lağvedilmesi üzerine kapatıldığı ve 1874’te Sultân Abdülaziz tarafından ihya edildiği, daha sonra da II. Abdülhamid ve 1910’da Yûsuf Baba adlı bir şeyh tarafından tamir ettirildiği kayıtlıdır. Tekkenin kuruluşundan 1826’daki kapatılışına kadar uzanan ilk dönemden bugüne türbe, su kuyusu ve hazîre intikal edebilmiş, diğer bölümler yok olmuş veya kuvvetli bir ihtimalle kapatılışı sırasında yıkılmışlardır. İlk inşasından beri tekkenin çekirdeğini teşkil eden türbe, XIV. yüzyılın ikinci yarısında, Abdal Mûsâ’nın hayatının sonlarına doğru veya ölümünü müteakip yapılmış olmalıdır. Türbenin içinde Abdal Mûsâ ile annesi, babası, kız kardeşi ve ünlü halifesi Kaygusuz Abdal’a ait kitâbesiz, sade görünümlü beş sanduka yer almaktadır. Sandukaların en büyüğü Abdal Mûsâ’ya ait olup merkezde bulunmakta ve etrafını pirinçten yapılmış ajurlu bir şebeke çevrelemektedir. Türbenin önünde, ortası alemli ve kubbe şeklinde, yanları ise meyilli çatı görünümünde olan bir ahşap örtü ile kaplı giriş holü yer almaktadır. 1874’te tamamen yenilenmiş olduğu anlaşılan bu bölümde, Abdal Mûsâ’nın müntesiplerine ait bazı isimsiz lahitler bulunmaktadır. (Tanman, Abdal Mûsâ Tekkesi mad. DİA)
